Acteren, alsof ik er echt eentje ben – deel 1: Noodzaak

‘Het voelde zowaar al vertrouwd vandaag om het […] gebouw binnen te lopen; alsof ik er al jaren kom en het een thuisbasis is om te spelen.’

Dit schreef ik ruim 2,5 jaar geleden. Ik volgde vijf dagen lang acteerlessen op een theaterschool met een ruime staat van dienst, in onze hoofdstad. Nu ben ik, voor een periode van acht weken, terug op deze plek. Omdat spelen me nu eenmaal vervult. Ik weet niet hoe ver ik kom. Of het ooit een professie wordt (oké, diep vanbinnen hoop ik dat wel), of een ruim ontwikkelde passie naast mijn huidige beroep. Het is nu genoeg om dit te voelen: acteren is een vak. Een ambacht, waar ik met liefde van proef. Waar ik elk facet van wil meemaken. Spelen, in welke hoedanigheid dan ook, is noodzaak.

Inmiddels ben ik op de helft van dit vervolgtraject en verwonder ik me opnieuw over alles wat er kan gebeuren op vier ‘simpele’ zaterdagen. Het is alleen al bijzonder om te ervaren wat er ontstaat binnen een groep gepassioneerde mensen die elke week met plezier naar de school komen om de spellessen te volgen. Allemaal hebben we wat anders gedaan. Van talloze projecten bij een theatergroep tot een eerder gevolgde opleiding. Allemaal zitten we in een andere fase. Vers van de middelbare school en druk audities aflopend, of juist al tien jaar rijper en midden in een loopbaan. Het mooie is: voor de spelinput maakt het niet uit. Iedereen brengt prachtige ideeën in tijdens de improvisaties. Leuk en aardig, maar wat dóen we dan echt?

Om te beginnen gaan we terug naar de basis: wat is toneelspelen? Een combinatie van techniek in lichaam, mimiek en stem en het zoeken van de eigen emotie in het lijf om iets of iemand neer te zetten. Het is zeker geen trucje. Waarachtig spel gaat over geloofwaardigheid en helderheid, ofwel noodzaak: wat wil je van de ander?

We krijgen lessen in scèneopbouw. Wat is de exposé, ofwel de beginsituatie? Welk conflict ontstaat er vervolgens? Hoe werk je dat conflict uit? En hoe eindigt de scène? Dat kan je in eindeloos veel vormen doen. Wij deden het onder andere in een First Dates-setting. Op een briefje lazen we van tevoren wie we speelden en wat we van de ander wilden, zonder dat aan de ander te vertellen. Al improviserend maakten we vervolgens scènes waar steeds één duidelijke winnaar uit kwam: één speler die uiteindelijk zijn of haar doel bereikte. Als asociale vent speelde ik de nachtmerrie van iedere vrouw die ooit op date gaat: ik spuwde op de grond, legde mijn voeten op tafel en schoof steeds dichter naar mijn date toe. Maar ja: de vrouw die ik datete, had al via haar beste vriendin van mij gehoord en kwam dus ook langzaam tot het besef met wie ze te maken had…

De bewegingslessen staan meer in het teken van het gebruik van het lichaam, zonder tot echt concrete personages of scènes te komen. We werken met de zeven energieën van Stanislavski en bewegen ons steeds door de ruimte, terwijl we elke energie opbouwen van 1 naar 10. Van gerichte, economische energie tot ongerichte, zwevende energie. Van contractie, waarin impulsen steeds worden afgebroken, tot hypercontractie, waarin we compleet bevriezen.

Dan zijn er nog de stemlessen. Het werken met monologen vanuit stemgebruik. Niet alleen articulatie blijkt belangrijk, ook de inzet van het lichaam is essentieel om tekst over te brengen. Ik vind het werken met monologen het leukst, omdat ik dan kan putten uit al het prachtigs dat al geschreven is (ja, ik blijf een tekstman). Zo heeft Don Duyns een boekje getiteld ‘Mannenmonologen’ geschreven, waarin allerlei typen mannen aan het woord komen. Zo ook de zakenman, die net een nieuw huis heeft betrokken met vriendinlief. Tegenover alle genodigden op de housewarmingparty moet hij tóch even pochen dat hij die blonde makelaar een ontzettend lekker ding vond…

Dit is nog maar een greep uit het brede aanbod van de afgelopen vier weken. En hoe bekend de plek ook, ik merk wel verschil met 2,5 jaar geleden. Dat de spellessen een niveautje hoger liggen, is logisch, maar ik durf zelf oprecht meer lelijkheid, meer rauwheid in m’n spel te gooien. Ze zeggen wel eens: levenservaring helpt, en volgens mij is dat ook zo. Ik moet nog steeds veel leren en nog steeds veel afleren, maar spelen wordt nog iedere keer interessanter. Dankzij mijn medespelers, dankzij de topdocenten uit het werkveld van film, televisie en theater en dankzij mezelf.

2 gedachtes over “Acteren, alsof ik er echt eentje ben – deel 1: Noodzaak

  1. Mooi verwoord Tim! Je bent een man van teksten die volop geniet van zijn toneellessen. Wat leuk dat je ons laat meegenieten.
    Veel plezier en succes op de komende 4 zaterdagen als je weer in Amsterdam bent!
    Lieve groeten, Anja

    Like

  2. Pingback: Acteren, alsof ik er echt eentje ben – deel 2: Weg de ambtenaar, welkom de acteur | Zondagsschrijver

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s